Allergietest thuis – zo kies je de juiste test

Elk voorjaar niezen, jeukende ogen bij vrienden met een kat of jeuk in je mond na een bepaald stuk fruit – allergieën uiten zich op veel manieren. Met een allergietest kun je nagaan of je lichaam antistoffen tegen een bepaalde stof heeft aangemaakt. Hier lees je hoe de tests werken, welke test bij je klachten past en wat de uitslag betekent.

Wat meet een allergietest?

Bij een allergie reageert het afweersysteem op iets wat eigenlijk onschuldig is, zoals pollen, huisdieren of een voedingsmiddel. Het lichaam kan dan antistoffen van het type IgE aanmaken. Een allergietest in bloed meet deze antistoffen, op twee manieren:

• Specifiek IgE laat zien of je antistoffen hebt tegen een bepaald allergeen, zoals berkenpollen of pinda. Zo werken onze laboratoriumtests.
• Totaal IgE is de totale hoeveelheid IgE in het bloed. De waarde zegt iets over allergische activiteit in het lichaam, maar niet waarop je reageert.

Goed om te weten: Aantoonbaar IgE betekent dat je gesensibiliseerd bent. Dat is niet automatisch hetzelfde als allergisch zijn – de uitslag moet altijd worden afgezet tegen je klachten en waaraan je daadwerkelijk bent blootgesteld.

Wat laat een laboratoriumtest zien?

Wil je weten waarop je reageert, dan kies je een laboratoriumtest. Die meet specifiek IgE tegen elk allergeen in de test.

Je neemt thuis een capillair bloedmonster uit je vingertop af en stuurt het naar een medisch laboratorium dat volgens ISO 15189 is geaccrediteerd. Je krijgt een meetwaarde voor elk allergeen in de test, en de uitslag verschijnt digitaal in je persoonlijke gezondheidsportaal.

Welke allergietest past bij je klachten?

Ga uit van wanneer en waar je klachten krijgt. Alle tests vind je bij elkaar onder Allergie & intolerantie.

Klachten in het voorjaar en de zomer

Een loopneus, niezen en jeukende ogen die elk jaar rond dezelfde tijd terugkomen, wijzen vaak op pollenallergie. Berkenpollen zijn een van de belangrijkste oorzaken, maar els en hazelaar bloeien al in de late winter en graspollen nemen het vanaf het late voorjaar over.

• Pollenallergie – berk, timotheegras (gras), bijvoet, els en hazelaar.
• Rogge- en onkruidpollenallergie – rogge, glaskruid en ambrosia.
• Mediterrane pollenallergie – olijf, es, plataan en cipres, bijvoorbeeld als je klachten krijgt op reis naar het zuiden.

Klachten het hele jaar door of binnenshuis

Heb je ongeacht het seizoen een verstopte neus, moet je niezen of hoesten, dan kan de oorzaak in je directe omgeving liggen.

• Huisstofmijtallergie – de twee meest voorkomende huisstofmijten, die gedijen in beddengoed, matrassen en textiel.
• Katten- en hondenallergie – kat en hond. Kattenallergeen verspreidt zich makkelijk door de lucht en blijft lang in textiel hangen.
• Binnenallergenen – huisstofmijt en kakkerlak.
• Schimmelallergie – Cladosporium, Alternaria en Aspergillus. Schimmelsporen komen zowel buiten als binnen voor, en buitenschimmels geven vaak klachten in de nazomer en de herfst. Schimmelallergie Plus analyseert ook Penicillium.

Reacties op voeding

Jeuk in de mond, zwelling, netelroos of buikklachten kort na een maaltijd kunnen tekenen van een voedselallergie zijn.

• Notenallergie – pinda en hazelnoot.
• Melk- en eiallergie – melk en kippeneiwit.
• Vis- en schaaldierallergie – kabeljauw, garnaal en zalm. Reageer je alleen op schaaldieren, dan is er Schaaldierallergie, die garnaal en tropomyosine analyseert.
• Tarwe- en glutenallergie – tarwe en gliadine. De Plus-variant analyseert ook omega-5-gliadine.
• Sesam-, soja- en mosterdallergie.
• Fruitallergie – appel, perzik en kiwi. Voor groenten is er Groenteallergie met wortel, selderij en paprika.
• Alfa-gal (vleesallergie) – een allergie voor rood vlees die zich meestal na een tekenbeet ontwikkelt. De reactie komt vaak pas drie tot zes uur na het eten.

Veel mensen met berkenpollenallergie krijgen jeuk in de mond van bijvoorbeeld appel of hazelnoot. Dat heet een kruisreactie en komt doordat de eiwitten op elkaar lijken.

Latex

Krijg je jeuk, roodheid of uitslag na contact met rubberen handschoenen of ballonnen, dan is Latexallergie een goede optie.

Weet je niet waar je moet beginnen?

• Luchtwegallergie – de zes meest voorkomende allergeenbronnen in de lucht: berk, timotheegras, kat, hond en twee huisstofmijten.
• Allergietest Plus – acht veelvoorkomende allergenen, zowel uit de lucht als uit voeding.
• Allergietest Groot – ongeveer 300 allergenen en allergeencomponenten plus totaal IgE, voor een breed overzicht.

Zo verloopt de afname

1. Je krijgt thuis een afnamekit met instructies en retourmateriaal.
2. Je prikt in je vingertop en vult een klein buisje met bloed.
3. Je stuurt het monster dezelfde dag naar het laboratorium. Neem het monster bij voorkeur op maandag tot en met woensdag af, zodat het niet het weekend blijft liggen.
4. De uitslag verschijnt digitaal in je gezondheidsportaal zodra de analyse klaar is.

De laboratoriumtests zijn bedoeld voor volwassenen vanaf 18 jaar. Stapsgewijze instructies voor je test vind je op de pagina Instructies.

Zo lees je de uitslag

In de uitslag zie je een meetwaarde voor elk allergeen in de test. Een verhoogde waarde betekent dat je IgE-antistoffen tegen de stof hebt aangemaakt, oftewel dat je gesensibiliseerd bent.

Past dat bij je klachten – je niest bijvoorbeeld in het voorjaar en hebt antistoffen tegen berk – dan wijst dat op een allergie. Heb je een verhoogde waarde maar geen klachten als je aan de stof wordt blootgesteld, dan hoeft dat in het dagelijks leven niets te betekenen. Bespreek de uitslag gerust met een arts, vooral voordat je voedingsmiddelen uit je eetpatroon schrapt.

Een negatieve uitslag betekent dat er geen IgE-antistoffen zijn aangetoond tegen de stoffen in de test. Dat sluit geen klachten uit die een andere oorzaak hebben, zoals lactose-intolerantie.

Allergie of intolerantie?

De twee woorden worden vaak door elkaar gehaald. Bij een allergie reageert het afweersysteem. Bij lactose-intolerantie heeft het lichaam te weinig van het enzym lactase, dat melksuiker afbreekt – dat is niet zichtbaar in een allergietest.

Coeliakie, vaak glutenintolerantie genoemd, is een auto-immuunziekte die met andere antistoffen wordt gemeten, zoals antistoffen tegen weefseltransglutaminase. Blijf gewoon gluten eten voordat je je hierop laat testen, anders kan de uitslag misleidend zijn.

Wanneer zoek je medische hulp?

Bel 112 bij een ernstige reactie, zoals zwelling van het gezicht of de keel, ademhalingsproblemen, duizeligheid of netelroos over het hele lichaam. Neem contact op met je huisarts als je astma verergert, als de klachten je dagelijks leven beïnvloeden of als je niet zeker weet wat je uitslag betekent. Een allergietest vervangt geen beoordeling door een arts.

Veelgestelde vragen

Hebben antihistaminica invloed op een allergietest in bloed?

Nee. Antihistaminica hebben geen invloed op de meting van IgE in het bloed, dus je hoeft je medicijnen voor de test niet te stoppen. Ze hebben wel invloed op een huidpriktest, die door een arts wordt gedaan.

Kan ik meerdere allergieën tegelijk laten testen?

Ja. Luchtwegallergie, Allergietest Plus en Allergietest Groot analyseren meerdere allergenen in hetzelfde monster. Vermoed je al een bepaalde stof, dan is een gerichtere test vaak genoeg.

Hoe snel krijg ik de uitslag?

De laboratoriumtests worden in het laboratorium geanalyseerd, en de uitslag verschijnt in je gezondheidsportaal zodra de analyse klaar is.

Moet ik klachten hebben als ik de test doe?

Nee. De IgE-antistoffen die de laboratoriumtests meten, blijven meestal ook tussen de seizoenen in het bloed aanwezig, dus je kunt de test in elk seizoen doen.