Test na alergię w domu – jak wybrać odpowiedni test

Kichanie każdej wiosny, swędzące oczy w odwiedzinach u znajomych, którzy mają kota, albo świąd w ustach po zjedzeniu określonego owocu – alergia może dawać o sobie znać na wiele sposobów. Test alergiczny pozwala sprawdzić, czy organizm wytworzył przeciwciała przeciwko określonej substancji. Wyjaśniamy, jak działają testy, który test pasuje do twoich objawów i co oznacza wynik.

Co mierzy test alergiczny?

W alergii układ odpornościowy reaguje na coś, co w rzeczywistości jest nieszkodliwe, np. pyłki, zwierzęta lub pokarm. Organizm może wtedy wytwarzać przeciwciała klasy IgE. Test alergiczny z krwi mierzy te przeciwciała na dwa sposoby:

• Swoiste IgE to przeciwciała przeciwko konkretnemu alergenowi, np. pyłkowi brzozy lub orzeszkom ziemnym. Na ich oznaczaniu opierają się nasze testy laboratoryjne.
• IgE całkowite to łączna ilość IgE we krwi. Ta wartość mówi coś o aktywności alergicznej organizmu, ale nie o tym, na co reagujesz.

Warto wiedzieć: Wykryte IgE oznacza sensybilizację. Nie jest to automatycznie to samo co alergia – wynik zawsze trzeba zestawić z objawami i z tym, z czym rzeczywiście masz kontakt.

Co pokazuje test laboratoryjny?

Aby dowiedzieć się, na co reagujesz, potrzebujesz testu laboratoryjnego, który mierzy swoiste IgE przeciwko poszczególnym alergenom. Możesz wybrać test obejmujący jedną grupę alergenów albo szeroki test, który obejmuje około 300 alergenów.

Próbkę krwi włośniczkowej pobierasz w domu z opuszki palca i wysyłasz do laboratorium medycznego akredytowanego zgodnie z normą ISO 15189. Otrzymujesz wartość pomiaru dla każdego alergenu w teście, a wynik trafia w formie cyfrowej do twojego osobistego portalu zdrowia.

Który test alergiczny pasuje do twoich objawów?

Zacznij od tego, kiedy i gdzie pojawiają się objawy. Wszystkie testy znajdziesz w kategorii Alergie i nietolerancje.

Objawy wiosną i latem

Katar, kichanie i swędzenie oczu, które co roku wracają o tej samej porze, często wskazują na alergię na pyłki. Jedną z najczęstszych przyczyn w Polsce jest pyłek brzozy, ale olcha i leszczyna pylą już w lutym i marcu, a na początku lata przeważają pyłki traw.

• Alergia na pyłki – brzoza, tymotka (trawy), bylica, olcha i leszczyna.
• Alergia na pyłki żyta i chwastów – żyto, pomurnik i ambrozja.
• Alergia na pyłki śródziemnomorskie – oliwka, jesion, platan i cyprys, np. jeśli masz objawy podczas podróży na południe Europy.

Objawy przez cały rok lub w pomieszczeniach

Jeśli niezależnie od pory roku masz zatkany nos, kichasz lub kaszlesz, przyczyna może tkwić w twoim najbliższym otoczeniu.

• Alergia na roztocza – dwa najczęstsze gatunki roztoczy kurzu domowego, które dobrze czują się w pościeli, materacach i tkaninach.
• Alergia na kota i psa – kot i pies. Alergen kota łatwo unosi się w powietrzu i długo utrzymuje się w tkaninach.
• Alergeny w pomieszczeniach – roztocza kurzu domowego i karaluch.
• Alergia na pleśnie – Cladosporium, Alternaria i Aspergillus. Zarodniki pleśni występują zarówno na zewnątrz, jak i w pomieszczeniach, a pleśnie zewnętrzne często wywołują objawy późnym latem i jesienią. Alergia na pleśnie Plus obejmuje też Penicillium.

Reakcje na pokarmy

Świąd w ustach, obrzęk, pokrzywka lub dolegliwości żołądkowe krótko po posiłku mogą być objawami alergii pokarmowej.

• Alergia na orzeszki ziemne i laskowe – orzeszki ziemne i orzech laskowy.
• Alergia na mleko i jaja – mleko i białko jaja.
• Alergia na ryby i skorupiaki – dorsz, krewetka i łosoś. Jeśli reagujesz tylko na skorupiaki, możesz wybrać test Alergia na skorupiaki, który obejmuje krewetkę i tropomiozynę.
• Alergia na pszenicę i gluten – pszenica i gliadyna. Wersja Plus obejmuje też omega-5-gliadynę.
• Alergia na sezam, soję i gorczycę.
• Alergia na owoce – jabłko, brzoskwinia i kiwi. Dla warzyw dostępny jest test Alergia na warzywa, który obejmuje marchew, seler i paprykę.
• Alfa-gal (alergia na mięso) – alergia na czerwone mięso, która najczęściej rozwija się po ukąszeniach kleszczy. Reakcja pojawia się często dopiero od trzech do sześciu godzin po posiłku.

Wiele osób z alergią na pyłek brzozy odczuwa świąd w ustach np. po jabłku lub orzechach laskowych. Nazywa się to reakcją krzyżową i wynika z podobieństwa białek.

Lateks

Jeśli po kontakcie z gumowymi rękawiczkami lub balonami pojawia się świąd, zaczerwienienie lub wysypka, odpowiednim wyborem może być test Alergia na lateks.

Nie wiesz, od czego zacząć?

• Alergia wziewna – sześć najczęstszych źródeł alergenów wziewnych: brzoza, tymotka, kot, pies i dwa gatunki roztoczy kurzu domowego.
• Test alergiczny Plus – osiem częstych alergenów, zarówno wziewnych, jak i pokarmowych.
• Duży test alergiczny – około 300 alergenów i komponentów alergenowych oraz IgE całkowite, do szerokiej diagnostyki.

Jak przebiega pobranie próbki

1. Otrzymujesz do domu zestaw do pobrania próbki z instrukcją i materiałami do odesłania.
2. Nakłuwasz opuszkę palca i napełniasz krwią małą probówkę.
3. Tego samego dnia wysyłasz próbkę do laboratorium. Najlepiej pobierz ją od poniedziałku do środy, aby nie czekała w transporcie przez weekend.
4. Wynik pojawia się w twoim portalu zdrowia, gdy analiza zostanie zakończona.

Testy laboratoryjne są przeznaczone dla osób dorosłych od 18. roku życia. Instrukcję krok po kroku dla swojego testu znajdziesz na stronie Instrukcje.

Jak interpretować wynik

W wyniku zobaczysz wartość pomiaru dla każdego alergenu w teście. Podwyższona wartość oznacza, że organizm wytworzył przeciwciała IgE przeciwko danej substancji, czyli że doszło do sensybilizacji.

Jeśli zgadza się to z twoimi objawami – na przykład kichasz w maju i masz przeciwciała przeciwko brzozie – przemawia to za alergią. Jeśli masz podwyższoną wartość, ale kontakt z daną substancją nie wywołuje objawów, w codziennym życiu nie musi to nic oznaczać. Warto omówić wynik z lekarzem, zwłaszcza zanim wykluczysz jakieś produkty z diety.

Wynik ujemny oznacza, że nie wykryto przeciwciał IgE przeciwko substancjom objętym testem. Nie wyklucza to dolegliwości wynikających z innych przyczyn, np. nietolerancji laktozy.

Alergia czy nietolerancja?

Te dwa pojęcia są często mylone. W alergii reaguje układ odpornościowy. W nietolerancji laktozy organizm ma za mało enzymu laktazy, który rozkłada cukier mleczny – tego test alergiczny nie wykazuje.

Celiakia, często nazywana nietolerancją glutenu, to choroba autoimmunologiczna, którą wykrywa się za pomocą innych przeciwciał, np. przeciwko transglutaminazie tkankowej. Przed badaniem w tym kierunku jedz gluten jak zwykle, w przeciwnym razie wynik może być mylący.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Zadzwoń pod numer alarmowy 112 w przypadku ciężkiej reakcji, takiej jak obrzęk twarzy lub gardła, duszność, zawroty głowy lub rozległa pokrzywka. Skontaktuj się z lekarzem rodzinnym (lekarzem POZ), jeśli astma się nasila, dolegliwości utrudniają codzienne funkcjonowanie albo nie masz pewności, co oznacza twój wynik. Test alergiczny nie zastępuje oceny lekarskiej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy leki przeciwhistaminowe wpływają na wynik testu alergicznego z krwi?

Nie. Leki przeciwhistaminowe nie wpływają na pomiar IgE we krwi, więc nie musisz ich odstawiać przed testem. Wpływają natomiast na punktowe testy skórne, które wykonuje się w gabinecie lekarskim.

Czy mogę zbadać kilka alergii jednocześnie?

Tak. Testy Alergia wziewna, Test alergiczny Plus i Duży test alergiczny analizują wiele alergenów w jednej próbce. Jeśli podejrzewasz już konkretną substancję, często wystarczy bardziej ukierunkowany test.

Jak szybko otrzymam wynik?

Próbka jest analizowana w laboratorium, a wynik pojawia się w twoim portalu zdrowia, gdy tylko analiza zostanie zakończona.

Czy w chwili badania muszę mieć objawy?

Nie. Przeciwciała IgE, które mierzą testy laboratoryjne, zwykle utrzymują się we krwi także między sezonami, więc badanie można wykonać o każdej porze roku.